Leeftijdsmanagement

Leeftijdsmanagement heeft betrekking op de verschillende dimensies van het personeelsbeleid van organisaties die specifieke aandacht schenken aan ouder worden en, meer in het algemeen, op het omgaan met de vergrijzing van de beroepsbevolking via overheidsbeleid of collectieve onderhandelingen. (bron)

Enkele basisbeginselen van leeftijdsmanagement zijn:  

  • nadruk op preventie in plaats van reactieve probleemoplossing;
  • aandacht voor het volledige beroepsleven en voor alle leeftijdscategorieën, niet alleen voor oudere werknemers;
  • een holistische benadering waarin alle dimensies die bijdragen aan een doeltreffend leeftijdsmanagement worden meegenomen. 

(bron)

Leeftijdsprofilering

Leeftijdsprofilering (ook wel 'leeftijdsopbouwanalyse' genoemd) wordt gebruikt om de huidige en toekomstige leeftijdsopbouw van een organisatie te analyseren. De resultaten moeten worden geïnterpreteerd in verhouding tot het werk en de bijbehorende eisen en in verhouding tot het personeelsbeleid en de personeelsplanning in de organisatie. (Bron)

Arbeidsduur op jaarbasis

Wanneer met een arbeidsduur op jaarbasis wordt gewerkt, kunnen de arbeidstijden (en het loon) van de werknemers op jaarbasis worden berekend en gepland. Dit soort regelingen wordt gebruikt om de arbeidstijd flexibel te kunnen indelen. (Bron)

Fysiologische leeftijd

De fysiologische of biologische leeftijd is een maat om uit te drukken hoe goed of hoe slecht het lichaam functioneert in verhouding tot de chronologische leeftijd.

Chronische ziekten

Chronische ziekten zijn ziekten die zich langzaam ontwikkelen en meestal niet te genezen zijn. De meeste chronische ziekten in Europa zijn niet-overdraagbaar. Deze ziekten zijn dus niet besmettelijk en kunnen niet worden overgedragen op anderen. De vier belangrijkste types van niet-overdraagbare ziekten zijn hart- en vaatziekten (bv. hartaanvallen), kanker, chronische ademhalingsziekten (zoals astma) en diabetes. (Bron)

Chronologische leeftijd

De chronologische leeftijd is de leeftijd van een persoon gemeten in eenheden (normaal gesproken jaren) vanaf de geboorte tot op een bepaalde datum.

Flexibele pensionering

Bij een flexibele pensionering krijgen werknemers meer vrijheid in hun beslissingen ten aanzien van hun pensionering. Zo kunnen er stimulansen worden geboden om later met pensioen te gaan of kunnen werknemers de mogelijkheid krijgen om een gedeelte van hun pensioenuitkering te ontvangen terwijl zij deeltijds blijven werken. (Bron)

Flexibel werk

Dankzij flexibel werk kan aan de behoeften van zowel het individu als de organisatie tegemoet gekomen worden; door te veranderen wanneer (werktijden), waar (werkplek) en hoe (werkindeling) een werknemer werkt. (Bron)

Functionele leeftijd

Met de functionele leeftijd wordt iemands functionele fitheid aangeduid in vergelijking met andere personen van dezelfde chronologische leeftijd en hetzelfde geslacht.

Duobanen

Deze term heeft betrekking op een arbeidsverhouding waarbij een werkgever twee (of meer) werknemers in dienst neemt voor één voltijdse functie. Het is een vorm van deeltijdwerk die ervoor zorgt dat de gedeelde functie altijd is ingevuld. (Bron)

Een leven lang leren

Onder ' een leven lang leren' worden alle leeractiviteiten verstaan die gedurende het hele leven ontplooid worden om kennis, vaardigheden en competenties te verbeteren. Het is een ruim begrip om de scholing te beschrijven die iemand op verschillende momenten en plekken en op flexibele en diverse manieren krijgt gedurende zijn hele leven. Een leven lang leren beslaat het volledige spectrum van formeel, niet-formeel en informeel leren. (Bron)

Geestelijke gezondheid

Geestelijke gezondheid is een toestand van welzijn waarin het individu zich bewust is van zijn of haar mogelijkheden, de gewone stress van het leven aankan, productief kan werken en in staat is een bijdrage te leveren aan zijn of haar omgeving. (Bron)

Bewegingsapparaatklachten

De term ' bewegingsapparaatklachten' wordt gebruikt om gezondheidsproblemen aan de spieren, pezen, banden en gewrichten aan te geven. Werkgerelateerde bewegingsapparaatklachten hangen samen met repetitief en zwaar werk. Er kan ook sprake zijn van fysieke onderbelasting (zie zittend werk). Deze gezondheidsproblemen variëren van ongemakken en lichte pijn tot ernstigere medische aandoeningen en zelfs arbeidsongeschiktheid. (Bron)

Psychologische leeftijd

De psychologische leeftijd geeft aan hoe oud iemand zich voelt en gedraagt. Dit is subjectief en gebaseerd op de eigen inschatting van de persoon.

Risicobeoordeling

De risicobeoordeling is een stap in het risicobeheersingsproces voor VGW om potentiële risico's en gevaren waaraan werknemers kunnen worden blootgesteld, op te sporen en om te bepalen welke beschermende en preventieve maatregelen moeten worden getroffen. Het is een dynamisch proces waarmee organisaties een proactief beleid kunnen invoeren om beroepsrisico's te beheersen. (Bron)

Zittend werk

Zittend werk verwijst naar alle functies die worden gekenmerkt door weinig beweging en een laag energieverbruik. Werknemers moeten vaak gedurende lange periodes zitten.

Sociale leeftijd

De sociale leeftijd weerspiegelt de culturele en maatschappelijke verwachtingen ten aanzien van hoe iemand zich hoort te gedragen op een bepaalde leeftijd. Deze leeftijd geeft aan hoe goed iemand omgaat met bepaalde sociale situaties ten opzichte van wat als normaal wordt beschouwd.

Duurzaam werk

Duurzaam werk gedurende het werkzame leven houdt in dat de arbeids- en levensomstandigheden van dien aard zijn dat zij mensen helpen om werk te vinden en aan het werk te blijven gedurende een langer beroepsleven. Deze omstandigheden maken het mogelijk om het werk in de loop van het leven af te stemmen op de veranderende eigenschappen of situatie van het individu en moeten tot stand worden gebracht via een beleid en praktijken op het werk en daarbuiten. (Bron)

Werkvermogen

Het werkvermogen kan worden omschreven als het evenwicht tussen de middelen waarover iemand beschikt en werkgerelateerde factoren. Het werkvermogen wordt ook beïnvloed door de omgeving buiten het werk. Tot iemands persoonlijke middelen behoren onder meer: (1) zijn gezondheid en functionele capaciteiten; (2) zijn competenties en vaardigheden; (3) zijn waarden, attitudes en motivatie. Onder werkgerelateerde factoren vallen de inhoud van het werk, de werkomgeving, de werkorganisatie en het leiderschap. (Bron)

Arbeidsongeschiktheid

Een werknemer die arbeidsongeschikt is, kampt met lichamelijke of geestelijke beperkingen die de uitvoering van zijn werk in de weg staan. Onder arbeidsongeschikte werknemers vallen ook mensen met een chronische, langdurige of voortschrijdende aandoening. (Bron)

Omgevingsfactoren

Omgevingsfactoren zijn elementen in het dagelijks leven en tijdens het werk die positieve of negatieve gevolgen kunnen hebben op de algemene gezondheid van werknemers. Enkele voorbeelden van negatieve elementen zijn chemische factoren (zoals gevaarlijke dampen of gassen), fysische factoren (zoals lawaai of trillingen), biologische factoren (zoals bacteriën, virussen en schimmels) of psychosociale factoren (zoals de werk-privé balans).

Medische revalidatie

Medische revalidatie is erop gericht de functionele of geestelijke vermogens en de kwaliteit van leven van personen met lichamelijke of geestelijke klachten of handicaps te herstellen of te verbeteren.

Beroepsrisico

Een beroepsrisico is een bron, situatie of handeling die schade kan opleveren in de vorm van letsels en/of gezondheidsproblemen. (Bron)

Psychosociale risico’s

Psychosociale risico's zijn die aspecten van de werkindeling en de manier waarop het werk wordt georganiseerd en beheerd die, samen met de sociale context en de omgeving waarbinnen zij zich voordoen, psychische of lichamelijke schade kunnen berokkenen. Problemen als werkgerelateerde stress en geweld en pesterijen op het werk hangen samen met psychosociale risico's. (Bron)

Werkgerelateerde stress

Mensen ervaren stress op het werk wanneer zij het gevoel hebben dat de eisen die aan hen worden gesteld op het werk en de lichamelijke en geestelijke capaciteiten waarover zij beschikken om daarmee om te gaan, niet langer in evenwicht zijn. (Bron)

Arbeidsrevalidatie

Arbeidsrevalidatie (of beroepsrevalidatie) is erop gericht mensen met lichamelijke of geestelijke klachten of handicap aan werk of een andere nuttige bezigheid te helpen. Mensen worden geholpen in het overwinnen van belemmeringen die werken in de weg staan.

Gezondheidsbevordering op het werk

Met de term ' gezondheidsbevordering op het werk' worden de gezamenlijke inspanningen aangeduid van werkgevers, werknemers en maatschappij om de gezondheid en het welzijn van werknemers te verbeteren. Dit kan worden bereikt door (1) de werkorganisatie en werkomgeving te verbeteren; (2) actieve participatie te bevorderen; en (3) persoonlijke ontwikkeling aan te moedigen. (Bron)

Inzetbaarheid

Inzetbaarheid kan worden gedefinieerd als 'het vermogen om ingezet te kunnen worden' of de 'combinatie van factoren die iemand toegang geven tot werk en hem in staat stellen om aan het werk te blijven en zich te ontwikkelen in zijn loopbaan'.

Revalidatie

Revalidatie is het proces waarin wordt beoogd mensen het hoogst mogelijke niveau van hun lichamelijke, zintuiglijke, verstandelijke, psychische en/of sociale functioneren te laten bereiken.

Re-integratie

Met re-integratie worden alle procedures en initiatieven bedoeld die erop gericht zijn mensen die geconfronteerd zijn met een verminderd werkvermogen of verminderde capaciteiten (vanwege arbeidsongeschiktheid, ziekte of ouder worden) te helpen weer aan het werk te gaan.

Mediane leeftijd

De leeftijd die een bevolking in twee numeriek gelijke groepen verdeelt. Dat wil zeggen dat de helft van de bevolking jonger is dan deze leeftijd en de helft ouder. (Bron)

Pbm's

Met pbm's (persoonlijk beschermingsmiddelen) wordt alle uitrusting bedoeld die bestemd is om door de werknemer te worden gedragen (kleding, helmen, brillen) om hem te beschermen tegen één of meer risico's die zijn veiligheid of gezondheid op het werk kunnen bedreigen. Hieronder vallen ook alle aanvullingen of accessoires die daartoe kunnen bijdragen. Beschermingsmiddelen kunnen bescherming bieden tegen onder meer fysieke, elektrische, thermische, chemische en biologische gevaren en tegen zwevende deeltjes in de lucht. Pbm's moeten worden gebruikt wanneer de risico's niet kunnen worden vermeden of niet voldoende kunnen worden beperkt met collectieve technische beschermingsmiddelen of met procedures op het gebied van de arbeidsorganisatie. (Bron)

Duurzame inzetbaarheid

De blijvende match tussen enerzijds de capaciteiten en vaardigheden van werkenden en anderzijds de capaciteiten en vaardigheden die organisaties nodig hebben. Meer lezen (http://www.duurzameinzetbaarheid.nl/).