Διαχείριση της ηλικίας

Η διαχείριση της ηλικίας αναφέρεται στις διάφορες διαστάσεις που μπορεί να έχει η διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού στο εσωτερικό των οργανισμών με σαφή έμφαση στη γήρανση και, επίσης, γενικότερα, στη συνολική διαχείριση της γήρανσης του εργατικού δυναμικού μέσω της δημόσιας πολιτικής ή των συλλογικών διαπραγματεύσεων. (Πηγή)

Οι βασικές αρχές της διαχείρισης της ηλικίας περιλαμβάνουν τα εξής:  

  • έμφαση στην πρόληψη και όχι στην εκ των υστέρων επίλυση των προβλημάτων·
  • εστίαση σε όλη την επαγγελματική ζωή και όλες τις ηλικιακές ομάδες, όχι μόνο τους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας· και
  • μια ολιστική προσέγγιση που θα περιλαμβάνει όλες τις διαστάσεις και θα συμβάλλει στην αποτελεσματική διαχείριση της ηλικίας

(Πηγή)

Ανάλυση ηλικιακών προφίλ

Με την ανάλυση των ηλικιακών προφίλ (δηλαδή, η ανάλυση της ηλικιακής διάρθρωσης) αναλύεται η ηλικιακή διάρθρωση ενός οργανισμού στο παρόν και στο μέλλον. Τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται σε σχέση με την εργασία και τις απαιτήσεις της, καθώς και την πολιτική ανθρώπινου δυναμικού και τον προγραμματισμό του οργανισμού. (Πηγή)

Αναγωγή του εργάσιμου χρόνου σε ετήσια βάση

Τα προγράμματα αναγωγής του εργάσιμου χρόνου ή των εργάσιμων ωρών σε ετήσια βάση επιτρέπουν τον υπολογισμό και τον προγραμματισμό του χρόνου εργασίας (και της αμοιβής) των εργαζομένων σε ορίζοντα ενός έτους. Πρόκειται για ένα μέσο επίτευξης ευελιξίας όσον αφορά τον χρόνο εργασίας. (Πηγή)

Φυσιολογική ηλικία

Η φυσιολογική ή βιολογική ηλικία αποτελεί μια ένδειξη για το πόσο καλά ή άσχημα λειτουργεί το σώμα σε σχέση με τη χρονολογική ηλικία.

Χρόνιες παθήσεις

Οι περισσότερες χρόνιες παθήσεις στην Ευρώπη είναι οι μη μεταδοτικές παθήσεις, οι οποίες είναι μη μολυσματικές και μη μεταδοτικές μεταξύ των ανθρώπων. Είναι χρόνιες και έχουν γενικά βραδεία εξέλιξη. Οι τέσσερις κύριοι τύποι μη μεταδοτικών παθήσεων είναι οι καρδιαγγειακές παθήσεις (π.χ. καρδιακές προσβολές), οι καρκίνοι, οι χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις (π.χ. άσθμα) και ο διαβήτης. (Πηγή)

Χρονολογική ηλικία

Η χρονολογική ηλικία είναι η ηλικία ενός ατόμου που μετριέται σε μονάδες (συνήθως έτη) από τη γέννηση μέχρι μια συγκεκριμένη ημερομηνία.

Ευέλικτη συνταξιοδότηση

Ευέλικτη συνταξιοδότηση σημαίνει να έχουν οι εργαζόμενοι περισσότερες επιλογές στην απόφαση για τη συνταξιοδότησή τους. Αυτό μπορεί να γίνει, για παράδειγμα, με την τροποποίηση των κινήτρων που τους παρέχονται για να συνταξιοδοτηθούν αργότερα, ή δίνοντάς τους τη δυνατότητα να λάβουν ένα μέρος των συνταξιοδοτικών παροχών τους, ενώ συνεχίζουν να εργάζονται με μειωμένο ωράριο. (Πηγή)

Ευέλικτη εργασία

Η ευέλικτη εργασία επιτρέπει την κάλυψη των αναγκών τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και στο επίπεδο του οργανισμού μέσα από αλλαγές στον χρόνο (πότε), τη θέση (πού) και τον τρόπο (πώς) με τον οποίο εργάζεται ένας εργαζόμενος. (Πηγή)

Λειτουργική ηλικία

Λειτουργική ηλικία είναι το επίπεδο λειτουργικής φυσικής κατάστασης ενός ατόμου, σε σύγκριση με άλλα άτομα της ίδιας χρονολογικής ηλικίας και φύλου.

Καταμερισμός εργασιών

Πρόκειται για μια σχέση εργασίας στην οποία ένας εργοδότης προσλαμβάνει δύο (ή περισσότερους) εργαζόμενους για να καλύψουν μία θέση πλήρους απασχόλησης. Πρόκειται για μια μορφή εργασίας μερικής απασχόλησης που εξασφαλίζει τη μόνιμη στελέχωση της από κοινού καταλαμβανόμενης θέσης. (Πηγή)

Δια βίου μάθηση

Η δια βίου μάθηση αφορά όλες τις μαθησιακές δραστηριότητες στη ζωή ενός ατόμου, οι οποίες έχουν ως στόχο τη βελτίωση των δεξιοτήτων, των γνώσεων και των ικανοτήτων του. Είναι μια ευρεία έννοια που περιλαμβάνει την εκπαίδευση ενός ατόμου που είναι ευέλικτη, διαφοροποιημένη και παρέχεται σε διαφορετικούς χρόνους και τόπους σε όλη τη ζωή του. Η δια βίου μάθηση περιλαμβάνει όλο το φάσμα της τυπικής, μη τυπικής και άτυπης μάθησης. (Πηγή)

Ψυχική υγεία

Η ψυχική υγεία είναι μια κατάσταση ευημερίας στην οποία το κάθε άτομο μπορεί να αντιληφθεί τις δικές του/της ικανότητες, μπορεί να αντιμετωπίσει τις φυσιολογικές στρεσογόνες καταστάσεις της ζωής, μπορεί να εργαστεί παραγωγικά και είναι σε θέση να συνεισφέρει στην κοινότητά του. (Πηγή)

Μυοσκελετικές παθήσεις

Οι μυοσκελετικές παθήσεις (ΜΣΠ) που σχετίζονται με την εργασία αναφέρονται σε προβλήματα υγείας που επηρεάζουν τους μύες, τους τένοντες, τους συνδέσμους, τους χόνδρους, το αγγειακό σύστημα, τα νεύρα ή άλλους μαλακούς ιστούς και τις αρθρώσεις του μυοσκελετικού συστήματος. Οι ΜΣΠ που σχετίζονται με την εργασία αφορούν επαναλαμβανόμενες και επίπονες κινήσεις. Αυτά τα προβλήματα υγείας κυμαίνονται από δυσφορία, μικρούς ή μεγάλους πόνους έως πιο σοβαρές ιατρικές καταστάσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε μόνιμη αναπηρία. (Πηγή)

Ψυχολογική ηλικία

Η ψυχολογική ηλικία είναι πόσο χρονών αισθάνεται, ενεργεί και συμπεριφέρεται κάποιος. Είναι υποκειμενική και εξαρτάται από την αυτοεκτίμησή του.

Εκτίμηση κινδύνου

Η εκτίμηση κινδύνου είναι ένα βήμα της διαδικασίας διαχείρισης κινδύνων στον τομέα της ΕΑΥ που επιτρέπει τον εντοπισμό των πιθανών κινδύνων στους οποίους μπορεί να είναι εκτεθειμένοι οι εργαζόμενοι και τον προσδιορισμό των προστατευτικών και προληπτικών μέτρων που είναι απαραίτητο να υλοποιηθούν. Είναι μια δυναμική διαδικασία που επιτρέπει στους οργανισμούς να εφαρμόζουν μια προληπτική πολιτική για τη διαχείριση των επαγγελματικών κινδύνων. (Πηγή)

Καθιστική εργασία

Αναφέρεται σε θέσεις που απαιτούν ελάχιστες κινήσεις και χαμηλή ενεργειακή δαπάνη. Η καθιστική εργασία συχνά απαιτεί από τον εργαζόμενο να παραμένει καθιστός για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Κοινωνική ηλικία

Η κοινωνική ηλικία αντανακλά τις πολιτιστικές και κοινωνικές προσδοκίες για το πώς θα πρέπει οι άνθρωποι να ενεργούν σε μια ορισμένη ηλικία. Πρόκειται για μια εκτίμηση των δυνατοτήτων ενός ατόμου σε κοινωνικές καταστάσεις σε σχέση με τα συνήθη πρότυπα.

Βιώσιμη εργασία

Βιώσιμη εργασία κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου σημαίνει ότι οι συνθήκες διαβίωσης και εργασίας είναι τέτοιες που να υποστηρίζουν τους ανθρώπους να είναι και να παραμείνουν ενεργοί για παρατεταμένο χρονικό διάστημα στον εργασιακό βίο τους. Αυτές οι συνθήκες επιτρέπουν μια ευθυγράμμιση μεταξύ της εργασίας και των χαρακτηριστικών ή περιστάσεων του ατόμου σε όλες τις αλλαγές της ζωής του και πρέπει να αναπτυχθούν μέσω πολιτικών και πρακτικών στον χώρο εργασίας και εκτός αυτού. (Πηγή)

Ικανότητα για εργασία

Η ικανότητα για εργασία μπορεί να περιγραφεί ως η ισορροπία μεταξύ των δυνατοτήτων του ατόμου από τη μια και από την άλλη παραγόντων που σχετίζονται με την εργασία. Η ικανότητα για εργασία επηρεάζεται επίσης από το περιβάλλον εκτός του εργασιακού χώρου. Οι δυνατότητες ενός ατόμου περιλαμβάνουν τα εξής στοιχεία: (1) υγεία και λειτουργικές ικανότητες, (2) ικανότητες και δεξιότητες, (3) αξίες, στάσεις και κίνητρα. Οι παράγοντες που σχετίζονται με την εργασία περιλαμβάνουν το περιεχόμενο της εργασίας, το περιβάλλον εργασίας, την οργάνωση της εργασίας και την ηγεσία. (Πηγή)

Αναπηρία

Ένας εργαζόμενος με αναπηρία είναι ένας εργαζόμενος με σωματικές ή ψυχικές διαταραχές που μπορεί να παρεμποδίσουν την απόδοσή του στην εργασία. Οι εργαζόμενοι με αναπηρία περιλαμβάνουν άτομα με χρόνιες, μακρόχρονες ή προοδευτικές παθήσεις. (Πηγή)

Περιβαλλοντικοί παράγοντες

Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες είναι στοιχεία στην καθημερινή και την επαγγελματική ζωή που μπορεί να έχουν θετικές ή αρνητικές επιπτώσεις στη γενικότερη υγεία των εργαζομένων. Παραδείγματα αρνητικών στοιχείων είναι οι χημικοί παράγοντες (π.χ. επικίνδυνοι καπνοί ή αέρια), οι φυσικοί παράγοντες (π.χ. θόρυβος ή δονήσεις), οι βιολογικοί παράγοντες (π.χ. βακτήρια, ιούς και μύκητες) ή οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες (π.χ. ισορροπία εργασίας-προσωπικής ζωής).

Ιατρική αποκατάσταση

Η ιατρική αποκατάσταση στοχεύει στην αποκατάσταση της λειτουργικής ή νοητικής ικανότητας και της ποιότητας ζωής των ατόμων με σωματικές ή διανοητικές αναπηρίες ή ειδικές ανάγκες.

Επαγγελματικοί κίνδυνοι

Επαγγελματικός κίνδυνος είναι μια πηγή, ή κατάσταση ή πράξη με πιθανότητα πρόκλησης βλάβης, όπως τραυματισμό ή ασθένεια ή συνδυασμό και των δύο. (Πηγή)

Ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι

Οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι μπορούν να οριστούν ως οι πτυχές του σχεδιασμού, της οργάνωσης και της διαχείρισης της εργασίας, καθώς και των κοινωνικών και περιβαλλοντικών πλαισίων της, που μπορούν να προκαλέσουν ψυχολογική, κοινωνική ή σωματική βλάβη. Θέματα όπως το εργασιακό στρες, η βία στον χώρο εργασίας και η παρενόχληση συνδέονται με ψυχοκοινωνικούς κινδύνους. (Πηγή)

Στρες που σχετίζεται με την εργασία

Οι άνθρωποι βιώνουν στρες στην εργασία, όταν αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει ανισορροπία μεταξύ των απαιτήσεων της δουλειάς τους και των σωματικών και ψυχικών πόρων που έχουν στη διάθεσή τους για να αντιμετωπίσουν αυτές τις απαιτήσεις. (Πηγή)

Επαγγελματική αποκατάσταση

Η επαγγελματική (ή εργασιακή) αποκατάσταση αποσκοπεί στη διευκόλυνση των ατόμων με σωματικές ή διανοητικές αναπηρίες ή ειδικές ανάγκες να ξεπεράσουν τα εμπόδια για την πρόσβαση, τη διατήρηση ή την επιστροφή στη θέση εργασίας τους ή σε άλλη χρήσιμη απασχόληση.

Προαγωγή της υγείας στον χώρο της εργασίας

Η προαγωγή της υγείας στον χώρο εργασίας είναι η συνδυασμένη προσπάθεια των εργοδοτών, των εργαζομένων και της κοινωνίας να βελτιώσουν την υγεία και την ευημερία των ανθρώπων στην εργασία. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί συνδυάζοντας (1) τη βελτίωση της οργάνωσης της εργασίας και του εργασιακού περιβάλλοντος, (2) την προώθηση της ενεργού συμμετοχής και (3) την ενθάρρυνση της προσωπικής εξέλιξης. (Πηγή)

Απασχολησιμότητα

Ως απασχολησιμότητα μπορεί να οριστεί «η ικανότητα απασχόλησης» ή ο «συνδυασμός παραγόντων που επιτρέπει την πρόσβαση στην εργασία, τη διατήρησή της και την επαγγελματική εξέλιξη».

Αποκατάσταση

Η αποκατάσταση είναι μια διαδικασία που προορίζεται να διευκολύνει τα άτομα ώστε να επιτύχουν και να διατηρήσουν μια βέλτιστη σωματική, αισθητηριακή, διανοητική, ψυχολογική και κοινωνική λειτουργία.

Επιστροφή στην εργασία

Η επιστροφή στην εργασία είναι μια έννοια που περιλαμβάνει όλες τις διαδικασίες και πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της επανένταξης στον χώρο εργασίας των ατόμων των οποίων η ικανότητα ή δυνατότητα εργασίας έχει μειωθεί λόγω αναπηρίας, ασθένειας ή γήρανσης. (Πηγή)

Διάμεση ηλικία

Η ηλικία που χωρίζει έναν πληθυσμό σε δύο αριθμητικά ίσες ομάδες: η μία περιλαμβάνει τα άτομα μικρότερης ηλικίας και η άλλη τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. (Πηγή)

ΜΑΠ

ΜΑΠ, δηλαδή μέσα ατομικής προστασίας, είναι οποιαδήποτε είδη εξοπλισμού που έχουν σχεδιαστεί για να τα φοράει ή να τα κρατάει ο εργαζόμενος (είδη ένδυσης, κράνη, γυαλιά) για να τον προστατεύουν από έναν ή περισσότερους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία του στον χώρο εργασίας, καθώς και κάθε προσθήκη ή εξάρτημα που αποσκοπεί στην επίτευξη του σκοπού αυτού. Οι κίνδυνοι που καλύπτει ο προστατευτικός εξοπλισμός είναι, μεταξύ άλλων, σωματικοί κίνδυνοι, ηλεκτρικοί κίνδυνοι, κίνδυνοι από θερμότητα, κίνδυνοι χημικών, βιολογικοί κίνδυνοι και κίνδυνοι από αερομεταφερόμενα σωματίδια. Τα ΜΑΠ πρέπει να χρησιμοποιούνται εφόσον οι κίνδυνοι δεν μπορούν να αποφευχθούν ή να μειωθούν επαρκώς με τεχνικά μέσα συλλογικής προστασίας ή διαδικασίες οργάνωσης της εργασίας. (Πηγή)