Leeftijdsmanagement

Leeftijdsmanagement heeft betrekking op de verschillende dimensies van het personeelsbeleid van organisaties die specifieke aandacht schenken aan ouder worden en, meer in het algemeen, op het omgaan met de vergrijzing van de beroepsbevolking via overheidsbeleid of collectieve onderhandelingen. (Bron)

Enkele basisbeginselen van leeftijdsmanagement zijn:  

  • nadruk op preventie in plaats van reactieve probleemoplossing;
  • aandacht voor het volledige beroepsleven en voor alle leeftijdscategorieën, niet alleen voor oudere werknemers;
  • een holistische benadering waarin alle dimensies die bijdragen aan een doeltreffend leeftijdsmanagement worden meegenomen. 

(Bron)

Leeftijdsprofilering

Leeftijdsprofilering (ook wel 'leeftijdsstructuuranalyse' genoemd) wordt gebruikt om de huidige en toekomstige leeftijdsstructuur van een organisatie te analyseren. De resultaten moeten worden geïnterpreteerd in verhouding tot het werk en de bijbehorende eisen en in verhouding tot het personeelsbeleid en de personeelsplanning in de organisatie.  (Bron)

Arbeidsduur op jaarbasis

Wanneer met een arbeidsduur op jaarbasis wordt gewerkt, kunnen de arbeidstijden (en het loon) van de werknemers op jaarbasis worden berekend en gepland. Dit soort regelingen wordt gebruikt om de arbeidstijd flexibel te kunnen indelen.  (Bron)

Fysiologische leeftijd

De fysiologische of biologische leeftijd is een maat om uit te drukken hoe goed of hoe slecht het lichaam functioneert in verhouding tot de chronologische leeftijd.

Chronische ziekten

De meeste chronische ziekten in Europa zijn niet-overdraagbare ziekten. Deze ziekten zijn dus niet besmettelijk en kunnen niet worden overgedragen op anderen. Het gaat om ziekten die lang aanslepen en gewoonlijk traag evolueren. De vier belangrijkste types van niet-overdraagbare ziekten zijn hart- en vaatziekten (bv. hartaanvallen), kanker, chronische ademhalingsziekten (zoals astma) en diabetes.  (Bron)

Chronologische leeftijd

De chronologische leeftijd is de leeftijd van een persoon gemeten in eenheden (gewoonlijk jaren) vanaf de geboorte tot op een bepaalde datum.

Flexibele pensionering

Bij een flexibele pensionering krijgen werknemers meer keuzevrijheid in hun beslissingen ten aanzien van hun pensionering. Zo kunnen er stimulansen worden geboden om later met pensioen te gaan of kunnen werknemers de mogelijkheid krijgen om een gedeelte van hun pensioenuitkering te ontvangen terwijl zij deeltijds blijven werken. (Bron)

Flexibel werk

Dankzij flexibel werk kan aan de behoeften van zowel het individu als de organisatie worden beantwoord, door te veranderen wanneer (werktijden), waar (werkplek) en hoe (werkindeling) een werknemer werkt.  (Bron)

Functionele leeftijd

Met de functionele leeftijd wordt iemands functionele fitheid aangeduid in vergelijking met andere personen van dezelfde chronologische leeftijd en hetzelfde geslacht.

Gedeeld werk

Deze term heeft betrekking op een arbeidsverhouding waarbij een werkgever twee (of meer) werknemers in dienst neemt voor één voltijdse functie. Het is een vorm van deeltijds werk die ervoor zorgt dat de gedeelde functie altijd is ingevuld.  (Bron)

Een leven lang leren

Onder ' een leven lang leren' worden alle leeractiviteiten verstaan die gedurende het hele leven ontplooid worden om kennis, vaardigheden en competenties te verbeteren. Het is een ruim begrip om de scholing te omschrijven die iemand op verschillende momenten en plekken en op flexibele en diverse manieren krijgt gedurende zijn hele leven. Een leven lang leren beslaat het volledige spectrum van formeel, niet-formeel en informeel leren.  (Bron)

Geestelijke gezondheid

Geestelijke gezondheid is een toestand van welzijn waarin het individu zich bewust is van zijn of haar bekwaamheden, de gewone stress van het leven aankan, productief kan werken en in staat is een bijdrage te leveren aan zijn of haar gemeenschap.  (Bron)

Musculoskeletale aandoeningen

De term 'aandoeningen van het bewegingsapparaat' wordt gebruikt om gezondheidsproblemen aan te duiden die de spieren, de pezen, de ligamenten, het kraakbeen, het vaatstelsel, het zenuwstelsel of andere zachte weefsels en gewrichten van het bewegingsapparaat aantasten. Werkgerelateerde aandoeningen van het bewegingsapparaat hangen samen met repetitief en belastend werk. Deze gezondheidsproblemen gaan van ongemakken en lichte pijn tot ernstigere medische aandoeningen die tot blijvende ongeschiktheid kunnen leiden. (Bron)

Psychologische leeftijd

De psychologische leeftijd geeft aan hoe oud iemand zich voelt en gedraagt. Dit is subjectief en gebaseerd op de eigen inschatting van de persoon.

Risicoanalyse

De risicobeoordeling is een stap in het risicobeheersingsproces voor VGW om potentiële risico's en gevaren waaraan werknemers kunnen worden blootgesteld, op te sporen en om te bepalen welke beschermende en preventieve maatregelen moeten worden getroffen. Het is een dynamisch proces waarmee organisaties een proactief beleid kunnen invoeren om beroepsrisico's te beheersen. (Bron)

Zittend werk

Zittend werk verwijst naar alle functies die worden gekenmerkt door weinig beweging en een laag energieverbruik. Werknemers die zittend werk verrichten, moeten vaak gedurende lange periodes zitten.

Sociale leeftijd

De sociale leeftijd weerspiegelt de culturele en maatschappelijke verwachtingen ten aanzien van hoe iemand zich hoort te gedragen op een bepaalde leeftijd. Deze leeftijd geeft aan hoe goed iemand omgaat met bepaalde sociale situaties ten opzichte van wat als normaal wordt beschouwd.

Werkbaar werk

Duurzaam werk gedurende de levensloop houdt in dat de arbeids- en levensomstandigheden van dien aard zijn dat zij mensen helpen om werk te vinden en aan het werk te blijven gedurende een langer beroepsleven. Deze omstandigheden maken het mogelijk om het werk in de loop van het leven af te stemmen op de veranderende eigenschappen of situatie van het individu en moeten tot stand worden gebracht via een beleid en praktijken op het werk en daarbuiten.  (Bron)

Werkvermogen

Het werkvermogen kan worden omschreven als het evenwicht tussen de middelen waarover iemand beschikt en werkgerelateerde factoren. Het werkvermogen wordt ook beïnvloed door de omgeving buiten het werk. Tot iemands persoonlijke middelen behoren onder meer: (1) zijn gezondheid en functionele capaciteiten; (2) zijn competenties en vaardigheden; (3) zijn waarden, attitudes en motivatie. Onder werkgerelateerde factoren vallen de inhoud van het werk, de werkomgeving, de werkorganisatie en het leiderschap. (Bron)

Arbeidsongeschiktheid

Een werknemer die arbeidsongeschikt is, kampt met lichamelijke of geestelijke beperkingen die de uitvoering van zijn werk in de weg staan. Onder arbeidsongeschikte werknemers vallen ook mensen met een chronische, langdurige of voortschrijdende aandoening.  (Bron)

Omgevingsfactoren

Omgevingsfactoren zijn elementen in het dagelijks leven en het beroepsleven die positieve of negatieve gevolgen kunnen hebben op de algemene gezondheid van de werknemers. Enkele voorbeelden van negatieve elementen zijn chemische factoren (zoals gevaarlijke dampen of gassen), fysische factoren (zoals lawaai of trillingen), biologische factoren (zoals bacteriën, virussen en schimmels) of psychosociale factoren (zoals het evenwicht tussen werk en privéleven).

Medische revalidatie

Medische revalidatie is erop gericht de functionele of geestelijke vermogens en de levenskwaliteit van personen met lichamelijke of geestelijke beperkingen of handicaps te herstellen.

Beroepsrisico

Een beroepsrisico is een bron, situatie of handeling die schade kan berokkenen in de vorm van letsels of gezondheidsproblemen of een combinatie van beide.  (Bron)

Psychosociale risico's

Psychosociale risico's worden gedefinieerd als de kans dat een of meerdere werknemers psychische schade ondervinden die al dan niet kan gepaard gaan met lichamelijke schade, ten gevolge van een blootstelling aan de elementen van de arbeidsorganisatie, de arbeidsinhoud, de arbeidsvoorwaarden, de arbeidsomstandigheden en de interpersoonlijke relaties op het werk, waarop de werkgever een impact heeft en die objectief een gevaar inhouden.  (Bron)

Werkgerelateerde stres

Mensen ervaren stress op het werk wanneer zij het gevoel hebben dat de eisen die aan hen worden gesteld op het werk en de lichamelijke en geestelijke capaciteiten waarover zij beschikken om daarmee om te gaan, niet langer in evenwicht zijn.  (Bron)

Arbeidsrevalidatie

Arbeidsrevalidatie (of beroepsrevalidatie) is erop gericht mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking of handicap te helpen om de hindernissen te overwinnen die hen belemmeren om werk of een andere nuttige bezigheid te vinden, te behouden of te hervatten.

Gezondheidsbevordering op het werk

Workplace health promotion is the combined efforts of employers, employees and society to improve the health and well-being of people at work. This can be achieved through a combination of (1) improving the work organisation and the working environment; (2) promoting active participation; and (3) encouraging personal development. (Source)

Inzetbaarheid

Inzetbaarheid kan worden gedefinieerd als 'het vermogen om ingezet te kunnen worden' of de 'combinatie van factoren die iemand toegang geven tot werk en hem in staat stellen om aan het werk te blijven en vorderingen te maken in zijn loopbaan'. 

Revalidatie

Met revalidatie wordt het proces aangeduid waarmee wordt beoogd mensen in staat te stellen het hoogst mogelijke niveau van hun lichamelijk, zintuiglijk, verstandelijk, psychisch en/of sociaal functioneren te bereiken en op peil te houden.

Re-integreren

Return-to-work is a concept encompassing all procedures and initiatives aiming at facilitating the workplace reintegration of persons who experience a reduction in work capacity or capability, whether due to invalidity, illness or ageing.

Mediane leeftijd

De leeftijd die een bevolking in twee numeriek gelijke groepen verdeelt. Dat wil zeggen dat de helft van de bevolking jonger is dan deze leeftijd en de helft ouder. (Bron)

Pbm's

Met pbm's (persoonlijk beschermingsmiddelen) wordt alle uitrusting bedoeld die bestemd is om door de werknemer te worden gedragen of vastgehouden (kleding, helmen, brillen) om hem te beschermen tegen één of meer risico's die zijn veiligheid of gezondheid op het werk kunnen bedreigen. Hieronder vallen ook alle aanvullingen of accessoires die daartoe kunnen bijdragen. Beschermingsmiddelen kunnen bescherming bieden tegen onder meer fysieke, elektrische, thermische, chemische en biologische gevaren en tegen zwevende deeltjes in de lucht. Pbm's moeten worden gebruikt wanneer de risico's niet kunnen worden vermeden of niet voldoende kunnen worden beperkt met collectieve technische beschermingsmiddelen of met procedés op het gebied van de arbeidsorganisatie. (Bron)